روزنامه ابتکار در گزارشی نوشت:

در آستانه انتخابات، آنهایی که زمانی برجام را کاغذ پاره می‌دانستند، آنها که با فریادهای‌شان بر سر دولت به دنبال برگشت به دوران تحریم بودند، حالا در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری برای پرکردن سبد رای‌شان از شیوه اجرای برجام انتقاد می‌کنند و می‌خواهند میوه برجام را خود بچینند.

مذاکرات هسته‌ای و حصول برجام همان قدر که از مهم‌ترین دستاوردهای دولت یازدهم به شمار می‌رود، در سوی مقابل و دقیقا به همین دلیل از محورهای اصلی هجمه‌های منتقدان دولت نیز بوده است. از دوران مذاکره تا رسیدن به برجام و در نهایت تصویب آن در مجلس شورای اسلامی، دلواپسان اصولگرا از هیچ کاری برای گذاشتن چوب لای چرخ حل مساله هسته‌ای خودداری نکردند. دلواپسان اصولگرا حتی بعد از پذیرش برجام از سوی نظام، باز هم با حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید و شعارهای رئیس‌جمهوری آمریکا برای لغو برجام، با وی همراهی کردند و از او خواستند که برجام را پاره کند.

حال در آستانه انتخابات، آنهایی که زمانی برجام را کاغذ پاره می‌دانستند، آنها که با فریادهای‌شان بر سر دولت به دنبال برگشت به دوران تحریم بودند، حالا در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری برای پرکردن سبد رای‌شان از شیوه اجرای برجام انتقاد می‌کنند و می‌خواهند میوه برجام را خود بچینند.

این در حالی است که مقام‌های دولت یازدهم بارها درباره مبلغ این پول‌ها، میزانی که وارد کشور شده و میزانی که در حساب‌های خارجی نگهداری می‌شود و دلایل این کار سخن گفته‌اند. به عنوان مثال، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت در یکی از نشست‌های خود مطرح کرده بود آنچه که برای رفع بلوکه شدن پول‌های ایران توافق شده بود، انجام شده است اما بعضی کشورها مثل هند عذری از نظر تحریم ندارند و ممکن است اخلال یا تعللی در این زمینه داشته باشند اما در کل پول های بلوکه شده آزاد شده است.

از سویی دیگر نیز، بانک مرکزی ایران درباره پول‌های بلوکه شده ایران علام کرد: خوشبختانه همه پول‌های بلوکه شده منتقل شده و در حال حاضر پولی با عنوان بلوکه شده نداریم. اما برای انتقال این پول‌ها در دو کشور آسیایی با مشکل مواجه شده‌ایم که در حال توافق با آنها هستیم و مشکل بر سر تبدیل این پول‌ها است که به دنبال دریافت مجوزهای لازم از دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا(OFAC) هستیم. مقام‌های ایرانی دلایلی مثل کاهش دردسرهای انتقال پول برای خریدهای خارجی، ال‌سی‌ها و مواردی از این دست را نیز به عنوان مواردی که باعث شده است بخشی از پول‌ها در حساب‌های بانک‌های خارجی نگهداری شود عنوان کرده‌اند.

**اصولگرایان تحت فشار انتخابات جملاتی را تنها برای کسب رای بیان می‌کنند

مهدی مطهرنیا، تحلیلگر مسایل بین‌المللی در گفت‌وگو با «ابتکار» گفت: انتخابات عرصه رقابت شدید برای به دست آوردن آرای طبقات و اقشار گوناگون مردم است. به همین دلیل، هرچیزی که برای مردم و اقشار مختلف آورده‌ای مثبتی داشته باشد، در عرصه انتخابات مورد توجه کاندیداها برای ایجاد فضای مثبت در رسیدن به آن می‌شود.

به گفته این استاد دانشگاه، کاندیداها به رغم دیدگاه‌های متفاوتی که در سابقه تاریخی مواضع خود داشته‌اند، در کارزارهای انتخاباتی به واسطه بافت انتخاب و انتخاب کنندگی و انتخاب شوندگی عدول کرده و تلاش می کنند از وجوح مثبت موجود در جهت کسب رای بیشتر بهره‌مند شوند.

مطهرنیا یادآور شد: شاهد هستیم اصولگرایانی که تا دیروز برجام را عهدنامه‌ای نزدیک به ترکمانچای معرفی می‌کردند، امروز در تلاش هستند با توجه به نقش برجام در ایجاد یک ثبات سیاسی یا حداقل آرامش سیاسی در اذهان عمومی، زمینه‌های بهره برداری از آن را فراهم کرده و با وعده دادن به استفاده بهینه از برجام زمینه‌های کسب رای بیشتر را فراهم کنند.

وی همچنین ادامه داد: این‌ها وعده‌هایی است که اساسا از سوی کاندیداها برای جذب آرا مطرح می‌شود. اینکه کاندیداهای اصولگرا تا چه اندازه برنامه‌ای برای نقد کردن چک برجام داشته باشند، در گرو توضیح کامل این معناست.

مهدی مطهرنیا تشریح کرد: وقتی می‌خواهیم چکی که برگشت خورده را نقد کنیم، به هرترتیب باید از منظر حقوقی بهره‌مند شویم، منطق حقوقی و استفاده از ابزار سیاسی با ادبیات انقلابی و برخوردارهای قاطع قرابت چندانی ندارد و حتی کاندیداهای اصولگرا را دچار پارادوکس خواهد کرد.

به گفته این تحلیلگر مسایل بین‌المللی، شخص جناب رئیسی به عنوان یک انسان مجرب در عرصه قضاوت، به خوبی می‌داند که اگر بد تعهدی در قالب قوانین بین‌المللی و داخلی صورت گیرد، این بدتعهدی نمی‌تواند با ادبیات انقلابی-سیاسی یا سیاسی تقابل محور حاصل شود. بلکه باید با ادبیات حقوقی تعامل محور دنبال شده و زمینه‌های بازگشت انتظارات از آورده‌ها را فراهم سازد.

مطهرنیا معتقد است، این نکات بیش از آنکه در برگیرنده مواضع اصولی جناح محافظه کار اقتدارطلب باشد، بیشتر در چارچوب کسب رای در فضای انتخاباتی بیان می‌شود و از این جهت فاقد برنامه عملیاتی برای به منصه ظهور رسیدن آن تلقی می‌شود.

مطهرنیا براین باور است که ممکن است برنامه‌هایی در این زمینه وجود داشته باشد، اما نه نشانگانی از این برنامه‌ها در مواضع آنها می‌توان یافت و نه نشانگانی در ادبیات سیاسی مطرح شده از سوی آنها در جهت رسیدن به این اهداف تعریف شده در آینده دید. فلذا در برزخ بین وزن گذشته و کشش آینده باقی می‌مانند و برمبنای فشاری که اکنون در جهت انتخابات و فضای انتخابات به وجود آمده، جملاتی را تولید می کنند که هدف اصلی آن تنها گرفتن رای مردم در عرصه انتخابات تحلیل می‌شود.

**اعتراف اصولگرایان به کارآمدی برجام و عملکرد مثبت دولت یازدهم

حسن رسولی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز معتقد است: اگر محورهای تبلیغاتی نامزدهای متعلق به جریان اصولگرا که با تقسیم کار و به صورت مشترک و متفق با هدف یک دوره‌ای کردن دولت یازدهم در قامت رقبای اصلی آقای روحانی در صحنه رقابت‌های جاری حضور دارند، را به صورت دقیق بررسی کنیم، در مقایسه با جهت‌گیری‌های سیاسی، رسانه‌ای و تبلیغی جریان اصولگرا تا قبل از فصل دو انتخابات پیش روی به این نتیجه می‌رسیم که ادبیات گفتمانی رقبای روحانی تفاوت‌های آشکاری نسبت به گذشته پیدا کرده است.

او همچنین یادآور شد: در سال‌های گذشته، تکیه کلام اصلی فعالیت‌های رقابتی این جریان متمرکز بر مفاهیم و سوژه‌هایی از قبیل فتنه، لیست انگلیسی، ساکتین فتنه و این قبیل مفاهیم بود. طی دو مناظره اخیر و حتی در سایر برنامه‌های محوری تبلیغاتی کاندیداهای اصولگرا در این مرحله، شاهد استفاده و به کارگیری محورها و خطوط تبلیغاتی به این شکل نیستیم که به اعتقاد من، این عدم متوسل شدن سامانه تبلیغاتی و رقابتی رقبای دولت و اصلاحات به این مفاهیم که بی وقفه پس از حوادث انتخابات 88 در سطح گسترده مورد استفاده قرار می‌گرفت، نشان دهنده حدی از واقع‌بینی و خردگرایی جریان اصولگراست.

به گفته رسولی، مجموعه فکری اصولگرا تا قبل از این فصل انتخابات، برجام را نه تنها به عنوان یک اقدام بزرگ بلکه بعضا به عنوان نوعی خیانت به منافع ملی تصویر می‌کرد و حتی نسبت‌های ناروا به مردان موفق حوزه دیپلماسی کشور می‌داد؛ امروز خوشبختانه این مجموعه دریافته است که یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های دولت یازدهم در عرصه سیاست خارجی و تامین منافع ملی، امضا سند برنامه جامع اقدام مشترک به صورت عزتمندانه و هوشمندانه است. لذا به جای نفی و تخریب کلیت برجام در مورد تسریع در انجام آن و به تعبیر این نامزد محترم، سرعت بخشیدن در نقد کردن دستاوردهای برجام می‌پردازند.

رسولی معتقد است که باز هم خود این تغییر مسیر و ادبیات گفتمان رقابتی در مواجه با بزرگترین پیروزی دولت جمهوری اسلامی ایران در عرصه دیپلماتیک ظرف 100 سال گذشته، قدمی رو به جلو برای اثبات صحت عمل دولت یازدهم و نیز قدمی در جهت نزدیک‌تر شدن جریان اصولگرا به واقع بینی است. با این حال، از آنجا که پرونده برجام نقطه عطف عملکرد دولت آقای روحانی به شمار می‌رود و در همه عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به عنوان یک بستر کارآمد مورد قبول وجدان عمومی جامعه قرار گرفته است، تعریضاتی از جنس «نقد کردن چک برجام به خرده گفتمان‌های رقابتی جریان اصولگرا» تبدیل شده است.

به نظر من با این تغییر نگرش و مسیری که در حوزه فعالیت‌های نظری رقبای روحانی ایجاد شده، فرصت مناسبی در اختیار آقای رئیس‌جمهور قرار خواهد گرفت که در باقی‌مانده زمان تبلیغاتی به ویژه در مناظره جمعه آتی، به نحو مستوفی به این موضوع مهم پرداخته و ضمن روشنگری کامل و اطلاع‌رسانی مطلوب افکار عمومی، از یکی از مهم‌ترین کارنامه عملکردی خود در خنثی سازی رقابت‌های جریان رقیب و اثبات قابلیت، کارآمدی و کاردانی خود در معرض افکار عمومی بیشترین تلاش و بهره‌برداری مثبت را به عمل آورد.