حمایت دیپلمات های اروپایی از حفظ برجامسفرای کشورهای انگلیس، فرانسه، آلمان و نیز نماینده اتحادیه اروپا در آمریکا قویا از توافق هسته ای با ایران حمایت کردند.

به گزارش سحر ، خبرگزاری رویترز گزارش داد «دیوید او سالیوان» نماینده اتحادیه اروپا در آمریکا در سخنانی در نشست اندیشکده «شورای آتلانتیک» گفت: ما موافقیم که فقدان این توافق زیان بزرگی خواهد بود.

روزنامه هافینگتن پست آمریکا نیز در گزارشی نوشت: «دیوید او سولیوان» گفت که اگر آمریکا از توافق هسته ای (برجام) خارج شود و تحریم هایی را که نه تنها ایران، بلکه کشورهای دیگر که با ایران همکاری می کنند را هدف قرار می دهد، مجددا اعمال کند، اتحادیه اروپا می تواند از مقرراتی که به اواسط دهه 1990 باز می گردد، استفاده کند و از شرکت های اروپایی در برابر مجازات شدن تحت تحریم ها حفاظت کند.

سولیوان در کنار نمایندگان فرانسه، انگلیس و آلمان در نشست شورای آتلانتیک سخن می گفت، ادامه داد: «ما مقرراتی داریم که از شرکت های اروپایی در معاهدات خاصی که تحت تاثیر تحریم های خارجی آمریکا قرار می گیرند، محافظت قانونی به عمل می آورد. من شکی ندارم که اگر این سناریو به وقوع پیوسته باشد، که روشن نیست، اتحادیه اروپا برای تامین منافع قانونی شرکت هایمان با تمام ابزارهایی که در اختیار ما هستند اقدام خواهیم کرد.»

از آنجایی که واشنگتن تقریبا هیچ روابط تجاری با تهران ندارد، تحریم های آمریکا علیه ایران تاثیر بازدارنده موثری ندارند؛ مگر اینکه کشورهای دیگر به این تلاش بپیوندند. در سال های منتهی به توافق هسته ای 2015، کشورهای اروپایی و همچنین چین و روسیه به تلاش های آمریکا برای تحمیل تحریم ها علیه ایران پیوسته بودند. اما اکنون که ایران برنامه هسته ای خود را در ازای لغو برخی تحریم ها کاهش داده است، کشورهایی که به مذاکره برای امضای برجام کمک کرده اند دیگر هیچ دلیلی برای توقف تجارت با تهران ندارند.

هشدار نماینده اتحادیه اروپا پیش از فرا رسیدن مهلت 15 اکتبر - زمانی که رئیس جمهور آمریکا باید در مورد پایبندی ایران به توافق هسته ای به کنگره اطلاع رسانی کند - صورت گرفته است. این ضرب الاجل نتیجه قانونی است که در سال 2015 در کنگره تصویب شد و رئیس جمهور را ملزم می کند تا هر 90 روز یک بار گزارشی را در اختیار نمایندگان قرار دهد.

این تاییدیه ها چیزی فراتر از الزامات فنی مندرج در برجام هستند. برای مثال، در تاییدیه دیگری لازم است رئیس جمهور تایید کند که لغو تحریم های هسته ای ایران «برای تامین منافع امنیت ملی» آمریکا بسیار مهم است.

آژانس بین المللی انرژی اتمی، سازمان نظارت بر استفاده از فناوری هسته ای، ماه گذشته برای هشتمین بار تایید کرد که ایران به برجام پایبند است. اما ماهیت ذهنی شرایط قانونی که توسط کنگره تصویب شده، بدین معنی است که ترامپ می تواند پایبندی ایران را رد کند؛ حتی اگر آژانس بگوید که تهران به تعهدات خود پایبند بوده است.

اگر ترامپ پایبندی ایران را تایید نکند، کنگره 60 روز فرصت خواهد داشت تا در مورد اینکه آیا تحریم های هسته ای را مجددا تصویب کند یا خیر تصمیم گیری کند؛ حرکتی که احتمالا ایران آن را نقض این توافقنامه خواهد دانست.

در صورت بازگشت تحریم ها علیه ایران بدون ارائه شواهد قطعی مبنی بر اینکه ایران معاهده هسته ای را نقض کرده است، کشورهای اروپایی وضعیت ناخوشایندی را متحمل خواهند شد. آنها باید بین کنار گذاشتن یک متحد کلیدی یا از دست دادن اعتبارشان به دلیل از بین بردن یک توافقنامه دیپلماتیک یک گزینه را انتخاب کنند.

ترامپ هفته گذشته اعلام کرد که تصمیم گرفته در 15 اکتبر چه کاری انجام دهد اما او تصمیم خود را مخفی نگه می دارد. او هفته گذشته 50 دقیقه با «ترزا می» نخست وزیر انگلیس در شهر «نیویورک» دیدار کرد و به او نگفت که آیا آمریکا همچنان به برجام پایبند خواهد ماند یا خیر.

ترامپ توافق با ایران را برای آمریکا «شرم آور» خوانده است و اولویت خود را عقب نشینی از این توافقنامه و جایگزینی آن با توافقی دیگر و گنجاندن برنامه موشکی در آن دانسته است.

در بحبوحه این عدم اطمینان، دیپلمات های اروپایی با دولت ترامپ و نمایندگان این کشور برای ادامه لغو تحریم های ضدایرانی، با توجه به پایبندی ایران به برجام و نظارت بازرسان آژانس در حال لابی گری هستند.

آنها گفته اند که علاقه مند به مذاکره درباره توافق نامه های بیشتر با ایران در مورد سیاست های غیر هسته ای هستند اما هشدار می دهند که دور زدن توافق هسته ای تنها ارتباط و همکاری با تهران در سایر زمینه ها را محدود خواهد کرد.

دیپلمات های اروپایی در روز دوشنبه هشدار دادند که از ترامپ انتقاد نمی کنند اما مشخص بود که از اصرار او در مورد باز مذاکره درباره توافق هسته ای جدیدی با ایران به تنگ آمده اند.

اروپایی ها اعلام کرده اند که نمی توانند بگویند که آیا تلاش های لابی گران موثر واقع خواهد شد یا خیر.

رویترز نیز نوشت «پیتر ویتیش» سفیر آلمان در آمریکا هم مدعی شد هر کسی که از خروج از این توافق حمایت می کند باید «مسائل بزرگتر» از جمله خطر فزاینده ایران بعد از سرگیری غنی سازی، خطر رقابت تسلیحات هسته ای در منطقه ای بی ثبات و تاثیر آن بر تلاش های جهانی در زمینه عدم اشاعه هسته ای را در نظر داشته باشد.

ویتیش افزود: چنین چیزی چه پیامی به کشورهایی مانند کره شمالی می فرستد؟ این پیام را می رساند که دیپلماسی قابل اعتماد نیست و نمی توان به توافقنامه های دیپلماتیک اعتماد کرد. به نظر من زمانی که ایران توافق را نقض نکند اما ما آن را رعایت نکنیم، اعتبار ما در غرب تحت تاثیر قرار می گیرد.

سفرای غربی گفتند اگر واشنگتن از توافق هسته ای کنار بکشد، آنها تمام تلاش خود را به کار خواهند بست تا از شرکت های مستقر در اروپا که به تجارت با ایران ادامه می دهند، در برابر تحریم های مجدد آمریکا محافظت کنند.

«کیم داروچ» سفیر انگلیس گفت که ترامپ و «ترزا می» نخست وزیر انگلیس در دیدار هفته گذشته در نیویورک نیمی از صحبت های خود را به ایران اختصاص دادند اما رئیس جمهوری آمریکا تصمیم خود را درباره برجام اعلام نکرد.

وی گفت که می بار دیگر دلیل حمایت انگلیس از این توافق هسته ای را توضیح داده و آن را موضوع امنیت ملی عنوان کرده است. سفیر انگلیس در آمریکا اظهار داشت: تا زمانی که از نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی ایران به آن (توافق هسته ای) پایبند است ما هم به حمایت از آن ادامه می دهیم.

«کیم داروچ» گفت که اروپایی‌ها در استانه مشکل بزرگی قرار دارند و موضع ترامپ بر امنیت ملی اروپایی‌ها بیش از آن چه تصور می‌شود تاثیرگذار است.

 «ژرار آرو» سفیر فرانسه در آمریکا گفت که هیچ راه بازگشتی از توافق هسته‌ای وجود ندارد و توافق در حال اجرایی‌شدن است و کار می‌کند.

او تأکید کرد ایران پس از سال 2025 میلادی و به پایان رسیدن محدویت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌های هسته‌ای‌اش، همچنان پروتکل الحاقی را اجرا خواهد کرد.

آرو همچنین تأکید کرد کشورهای اروپایی از اعمال تحریم‌ها علیه ایران متضرر شدند؛ زیرا آمریکا عملاً با ایران مبادلات تجاری نداشت. سفیر فرانسه همچنین مدعی شد اینکه ترامپ در گزارش خود به کنگره پایبندی و یا عدم پایبندی ایران به مفاد برجام را تأیید کند، یک مسئله داخلی در آمریکاست. ژرارد آرود به همین بسنده نکرد و افزود اگر ایران توافق هسته‌ای را به بهانه نقض آن توسط آمریکا، رها کند مایه تأسف خواهد بود. با وجود این، سفیر فرانسه در واشنگتن برگزاری مجدد مذاکرات هسته‌ای با ایران را به رسیدن به یک «بن‌بست» تشبیه کرد و افزود حتی در صورت موافقت کشورهای اروپایی با درخواست آمریکا برای بازمذاکره، مخالفت روسیه، چین و ایران در این خصوص مشکل‌ساز خواهد بود. او همچنین تصریح کرد ایران دلیلی برای پذیرش این درخواست نخواهد داشت و کشورهای اروپایی نیز از آن حمایت نخواهند کرد.

نشریه «فوربس» نیز نوشت: شرکت نروژی Scatec Solar در مذاکره با ایران آماده برای ساخت اولین پروژه خورشیدی در آن کشور است که ارزشی در حدود ۱۳۲ میلیون دلار دارد. همچنین Quercus بریتانیا نیز متعهد شده تا ۶۰۰ مگاوات برق خورشیدی را برای ایران تامین کند. در بخش خودروسازی نیز رنو فرانسه با ایران بر سر یک سرمایه‌گذاری مشترک به توافق رسیده است و دایملر بنز آلمان نیز قراردادی را برای ساخت کامیون در ایران با همکاری ایران‌خودرو یکی از پیشروترین شرکت‌های خودروسازی ایران امضا کرده است».

فوربس می‌نویسد در حالی که همه این رویدادها در حال وقوع هستند، امریکا رویکرد کاملا متفاوتی را در قبال ایران در پیش گرفته است. کاخ سفید روز ۲۴ سپتامبر تلاش دیگری را برای ممنوعیت سفر اتباع کشورهایی که دارای روابط بد با ایالات متحده هستند انجام داد و همانند تلاش قبلی فهرستی ارائه شد که این‌بار ایران، چاد، لیبی، کره شمالی، سومالی، سوریه و ونزوئلا و یمن در آن حضور داشتند و محدودیت‌ها برای ارائه ویزا به اتباع این کشورها افزایش می‌یابند. البته این در این محدودیتها، ایرانیانی‌ که ویزای معتبر دانشجویی دارند یا تحت پوشش آن قرار می‌گیرند را شامل نمی‌شود، هر‌چند که آنان نیز باید تحت شرایط غربالگری و بررسی مورد نیاز قرار گیرند. ترامپ همچنین بارها تهدید کرده که امریکا از برجام بیرون خواهد آمد. این در حالیست که آژانس بین المللی انرژی اتمی بارها تایید کرده ایران پایبند به مفاد برجام و در حال اجرای آن بوده است.

ارزیابی‌ای که اخیرا توسط ایران‌پال صورت رفته نشان می‌دهد که مصرف‌کنندگان ایرانی نسبت به کالاهای ژاپنی و آلمانی نظر مساعدتری دارند در حالی که نظر منفی‌ای نسبت به شرکت‌ها و کالاهای امریکایی دارند. زمانی که از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی پرسیده شد که نسبت به سرمایه گذاری کدام شرکت‌ها در ایران علاقه بیشتری دارند ۹۰ درصد شرکت‌های ژاپنی و آلمانی را انتخاب کرده‌اند و تنها ۵۰ درصد نسبت به تجارت با امریکایی‌ها ابراز تمایل کرده‌اند و ۴۷ درصد گفته‌اند یا تمایل کمی در این‌باره دارند یا اصلا مایل نیستند.

هافینگتون پست در ادامه گزار شخود به این نکته اشاره می کند که دیپلمات‌های اروپایی می‌گویند که علاقمند به مذاکره درباره توافق‌های اضافی با ایران برای رسیدگی به مسائل غیر‌هسته‌ای آن کشور هستند اما هشدار می‌دهند که لغو توافق هسته‌ای تاثیری منفی خواهد گذاشت. اروپایی‌ها تاکید می‌کنند که توافق هسته‌ای توافقی چندجانبه است و امریکا نمی‌تواند یکجانبه عمل کند».

در همین حال، روزنامه امریکایی «نیویورک تایمز» نیز در گزارشی اشاره می‌کند که دیپلمات‌های اروپایی به شدت مخالف موضع ترامپ در قبال ایران هستند و نسبت به تاثیر منفی رویکرد او بر فعالیت شرکت‌های اروپایی در ایران نگرانی دارند.

این روزنامه با اشاره به جلسه مشترک سفرای بریتانیا، فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا در امریکا و ارسال پیامی واحد برای ترامپ، می‌نویسد: اروپایی‌ها در برابر موضع تهاجمی ترامپ از خود موضع تدافعی اتخاذ کرده‌اند و هشدار داده‌اند که اگر ترامپ بخواهد در زمینه اقتصادی بر آنان درباره رابطه‌شان با ایران فشار بیاورد باید هزینه و عواقب این موضوع را بپذیرد.

نیویورک‌تایمز در ادامه به نقل از «مارک دوبوویتز» مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی که حامی فشار علیه ایران است اشاره می‌کند که تهدید مالی و مجازات امریکا علیه بانک‌ها و شرکت‌های اروپایی طرفین اروپایی را مجبور به انتخاب میان بازار ۱۹ تریلیون دلاری امریکا یا بازار ۴۰۰ میلیارد دلاری ایران خواهد کرد.

این روزنامه اشاره می‌کند که سفیر آلمان نیز در نشست مذکور گفته است که شرکت‌های آلمانی میلیاردها دلار از مجازات‌های امریکا متضرر می‌شوند و حضور گسترده‌ای در ایران دارند. او می‌گوید: «ما می‌خواهیم ایران به تدریج به ارزش‌های ما و به دنیای ما نگاه کند. تجارت در این راستا ابزار خوبی است».