انتخاب رئیسی اما می‌تواند خطر مقابله میان تهران و واشنگتن را افزایش دهد.دولت ترامپ تاکنون نشان داده که مایل به بازبینی توافق هسته‌ای و اعمال تحریم‌های شدیدتر برای محدود کردن ایران است. انتخاب دوباره روحانی می‌تواند حمایت بین‌المللی از چنین استراتژی را تضعیف کند.اگر ایران رئیس‌جمهوری داشته باشد که اعتماد میان شرکای اصلی اروپایی و آسیایی را حفظ کند، این کار ضرورتاً دستور کار دولت ترامپ برای اقدامات سخت‌گیرانه‌تر را دشوار می‌کند.اما اگر شخصی مانند رئیسی انتخاب شود، شکل متفاوتی از تعامل با ایران صورت خواهد گرفت.

 

به گزارش سحر به نقل از اعتدال، رسانه های مهم جهان در کنار حجم انبوه رسانه های مجازی و شبکه های اجتماعی، انتخابات ریاست جمهوری در ایران را از زوایای مختلف زیر ذره بین دارند و هر یک گمانی زنی ها و تحلیل های خود را ارائه می کنند.

 

هر چه به انتخابات 29 اردیبهشت ماه در ایران نزدیک تر می شویم، تبلیغات شش نامزد انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری نیز بیشتر شده و رسانه های خارجی هم بیشتر به این انتخابات می پردازند.

 

*مسیر هموار روحانی برای پیروزی در دور دوم

 

نشریه «فارین افیرز» در مطلبی تحت عنوان «مسیر روحانی به سوی تمدید دوره دوم ریاست جمهوری» به ارزیابی و معرفی نامزدهای انتخاباتی و وضعیت هر یک از آنان می‌پردازد.

 

بیستم آوریل شورای نگهبان ایران فهرست یک هزار و 636 متقاضی برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 19 می (29 اردیبهشت) را بررسی و در نهایت شش نامزد نهایی را معرفی کرد.

 

نام حسن روحانی رئیس‌جمهور مستقر، ابراهیم رئیسی تولیت آستان قدس رضوی، محمدباقر قالیباف شهردار فعلی تهران، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور و مصطفی هاشمی طبا و مصطفی میرسلیم ، دو وزیر میانه‌رو و محافظه‌کار سابق در این فهرست به چشم می‌خورد.

 

اگر انتخابات 92 را یک شاخص قرار دهیم، نامزدهای میانه‌رو حال روی روحانی ائتلاف خواهند کرد. در آن سال، محمدرضا عارف، رئیس فعلی لیست اصلاح‌طلبان در مجلس به نفع روحانی کناره‌گیری کرد. در انتخابات امسال، با توجه به اینکه جناح اصلاح‌طلب که به‌طورکلی حامی میانه‌روها بوده، اعلام کرده که از روحانی حمایت خواهد کرد، احتمالاً جهانگیری و هاشمی طبا همان رویه چهار سال پیش را در پیش خواهند گرفت. علی لاریجانی بدون اینکه صراحتاً اعلام کند نیز عملکرد مشابه داشته است. او رییس محافظه‌کار مجلس ایران است که به‌تدریج در حال فاصله گرفتن از تندروها است.

 

به گفته برخی نیروهای اصلاح‌طلب، نامزدی جهانگیری درواقع پلان بی در صورت رد صلاحیت روحانی از سوی شورای نگهبان بود. ممکن است در مورد مصطفی هاشمی طبا هم که در انتخابات سال 2001 با پیروزی دوباره محمد خاتمی ناموفق بود، مسئله همین باشد.

 

طی هفته‌های آینده چنین مانورهایی مسیر روحانی برای رقابت با یک چالشگر محافظه‌کار را مشخص می‌کند. در ایران باوجودآنکه نامزدها از سوی شورای نگهبان تأیید یا رد صلاحیت می‌شوند، اما رقابت پس از اعلام لیست نانوشته است.

 

اردوگاه میانه‌رو-اصلاح‌طلب با سه نامزد محافظه‌کار روبرو است: قالیباف، رئیسی و میرسلیم. هر سه نامزد با جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی موسوم به جمنا که اواخر سال 2016 با هدف رقابت با روحانی در انتخابات 2017 شکل گرفت، مرتبط هستند. قالیباف، رئیسی و میرسلیم سه محافظه‌کاری هستند که در برابر اردوگاه میانه‌روها و اصلاح‌طلبان قرار گرفته‌اند. این سه تن مورد حمایت جبهه نیروهای انقلاب اسلامی یا جمنا هستند و برای شکست دادن روحانی به میدان آمده‌اند.

 

رئیسی روحانی‌ای در سطوح میانی است و ۵۷ ساله که نامزد پیشرو محافظه‌کاران است. او سید و در دستگاه قضایی بوده است. در ماه مارس سال ۲۰۱۶ میلادی از سوی رهبری جایگزین آیت‌الله واعظ طبسی به عنوان تولیت استان قدس رضوی مهم‌ترین بنیاد خیریه مذهبی ایران شد. با این وجود علیرغم کسب پشتیبانی از سوی مراکز محافظه‌کار از جمله جبهه پایداری، رئیسی در میان عموم مردم کمتر شناخته شده است. او همچنین در قوه قضاییه در دهه های گذشته فعالیت داشته است.

 

از سوی دیگر قالیباف 56 ساله که 12 سال شهردار تهران بوده و سابق بر این فرماندهی نیرو هوایی سپاه پاسداران را بر عهده داشته نیز برای سومین بار در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرده است. قدرت او بیشتر در نام شناخته شده و تجربه اجرایی‌اش نهفته است. اما بلندپروازی او احتمالاً با دیوار رسوایی فساد املاک که در اوت سال گذشته برملا شد و از دخیل بودن شهرداری تهران در آن خبر می‌داد، برخورد کند. سقوط ساختمان پلاسکو در ژانویه که منجر به مرگ 20 تا 30 نفر و زخمی‌شدن تعداد دیگری از مردم شد و انتقادها در مورد سوء مدیریت وی نیز می‌تواند از عوامل کاهش‌دهنده شانس او باشد. از دید برخی، گذشته قالیباف به‌خصوص در طول اعتراضات دانشجویی سال 1999 نیز می‌تواند نقاط تاریکی برای او باشد. اگر این مسائل و دیگر اتهامات سد راه قالیباف نشود، وی می‌تواند مهم‌ترین تهدید برای روحانی باشد. (او در انتخابات سال 2013 با اختلاف پس از روحانی قرار گرفت .)

 

میرسلیم 69 ساله سومین نامزد محافظه‌کاران و تحصیل کرده فرانسه که در اوایل دهه 1980 میلادی پست‌های دولتی عالی داشته، است که در حال حاضر گرایش‌های سیاسی‌اش نسبت به دیگر کاندیداها نامشخص‌تر است؛ برخی می‌گویند احتمال دارد او در نهایت به سبک علی‌اکبر ولایتی در سال 2013، باعث تقویت روحانی شود. ولایتی در انتخابات چهار سال پیش سعید جلیلی، از دیگر کاندیداهای محافظه‌کار را به دلیل عملکرد و رویکردش در قبال مذاکرات هسته‌ای مورد انتقاد قرار داد.

 

محافظه‌کاران ایران انتخابات 2013 را با شرمندگی به یاد خواهند آورد. یکی از پنج نامزد آن‌ها (در میان هشت نامزد نهایی) از رقابت‌ها کناره‌گیری کرد، و دیگر نامزدهای آن‌ها نتوانستند در مورد یک نامزد واحد به اجماع برسند و همین امر منجر به پراکندگی آرای محافظه‌کاران شد. اگر آن‌ها از این مسئله درس گرفته باشند، این احتمال وجود دارد که دست‌کم یکی از دو نامزد فعلی‌شان از رقابت‌ها کناره‌گیری کند. با توجه به شرایط فعلی به نظر می‌رسد نه رئیسی و نه قالیباف تمایلی به کناره‌گیری ندارند اما ناظران معتقدند احتمال کناره‌گیری رئیسی برای تقویت آرای قالیباف بیشتر است.

 

هرکسی که به دور نهایی انتخابات برسد، مسئله اصلی‌اش اقتصاد خواهد بود. از زمان نهایی شدن توافق هسته‌ای توسط دولت روحانی در سال 2015، بخش نفت ایران تقریباً توانسته تولیدات خود را به سطوح پیش از تحریم‌ها و چهار میلیون بشکه در روز برساند.

 

با فرض اینکه روحانی آرای میانه‌روها را از آن خود کند، او شانس اول پیروزی دوباره در انتخابات در مقابل رئیسی و قالیباف است. در بعد اقتصادی، تجربه یک ساله رئیسی در تولیت آستان قدس رضوی، مزیت چندانی را متوجه وی نمی‌کند. علاوه بر این، رئیسی بر خلاف روحانی، در حوزه سیاست بین‌المللی نیز تجربه‌ای ندارد. اگر رئیسی از رقابت‌ها کناره‌گیری نکند، آرای قالیباف در بهترین شرایط باز هم تضعیف خواهد شد، چه رسد به اینکه اتهامات مرتبط با وی نیز مطرح شود.

 

این نشریه در پایان با اشاره به اهمیت انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران می‌نویسد: «تاریخ ایران از اواخر دهه ۸۰ میلادی به این سو نشان داده است که انتخاب رای‌دهندگان می‌تواند زندگی خانوادگی و بومی ایرانیان و روابط ایران با جهان را تحت تاثیر قرار دهد. برای مثال، می‌توان به تفاوت دوره‌های ریاست جمهوری رییس‌جمهوری دولت اصلاحات و احمدی‌نژاد اشاره کرد.»

 

*حسن روحانی نمی تواند انتظار پیروزی آسانی در انتخابات داشته باشد

 

پایگاه تحلیلی «لوبلاگ» در گزارشی عنوان کرد: پیروزی در انتخابات آتی ریاست جمهوری برای حسن روحانی آسان نخواهد بود.

 

در گزارش این پایگاه تحلیلی آمریکایی آمده است: انتخابات های ریاست جمهوری در ایران هرگز بدون شور و هیجان نبوده است.

 

این پایگاه اینترنتی آمریکایی افزود: پیروزی دیگر برای حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری با اطمینان نبوده و آسان نیست. چالشی که اصلاح طلبان و میانه روها از سال 2005 با آن روبرو بوده اند متقاعد کردن طبقه میانه شهری برای حضور در پای صندوق های رای گیری بوده است. حامیان حسن روحانی در اقدامی برای افزایش مشارکت مردمی در انتخابات، هشتگ ' تغییرات محسوس' را در شبکه های اجتماعی به راه انداخته اند تا نشان دهند که از زمان دولت احمدی نژاد شرایط در ایران تا چه میزان بهبود یافته است.

 

لوبلاگ اضافه کرد: ««حسن روحانی به مهمترین وعده اش در حل و فصل مساله هسته ای ایران جامه عمل پوشاند. نرخ تورم در ایران در دولت روحانی تک رقمی شد و رشد سالیانه تولید ناخالص داخلی این کشور به هفت درصد رسید. این رقم در پایان دولت احمدی نژاد به منفی دو رسیده بود. قیمت کالاها طی چهار سال گذشته باثبات بود. دارو بار دیگر در ایران قابل دسترسی شد. سازمان های غیردولتی دوباره فعال شدند، دانشجویان بار دیگر برای سازماندهی مراسم های مختلف در دانشگاهها آزاد شدند و سانسور کتابها و دیگر تولیدات هنری کاهش یافت. اما مردم نسبت به اوضاع اقتصادی رضایت کامل نداشته اند و نخبگان بهبود شرایط اجتماعی و سیاسی را ناکافی می دانند. راهبرد کمپین انتخاباتی حسن روحانی تاکنون جلب نظر رای دهندگان از طریق بمباران آنها با آمار و ارقام و یادآوری آنها برای مقایسه شرایط چهار سال گذشته با شرایط فعلی ایران بوده است.»»

 

این پایگاه آمریکایی اضافه کرد: مخالفان حسن روحانی به خوبی در جریان چالش هایی که دولت فعلی با آنها روبرو است، هستند. بنابراین هدف اولیه آنها جلوگیری از پیروزی حسن روحانی با بیش از 50 درصد آراء در دور اول هستند. روحانی در این انتخابات با دو رقیب جدی روبرو است: ابراهیم رئیسی و محمد باقر قالیباف. تاکنون رئیسی در اظهارنظرهایش محتاطانه عمل کرده و برعکس قالیباف از تقابل خصمانه با حسن روحانی امتناع کرده است. اما وی به آرا محافظه کاران (اصولگرایان) نیاز دارد. رئیسی طی چند روز گذشته با مقامات دولت احمدی نژاد برای کمک به فعالیت های انتخاباتی اش مذاکره داشته است.

 

*انتخاب رئیسی و افزایش خطر تقابل تهران-واشنگتن

«واشنگتن‌پست» نیز نوشت: رقابت جدی نامزدهای انتخاباتی ایران روز جمعه با نخستین مناظره تلویزیونی که با حضور شش نامزد برگزار شد، آغاز شد و همه‌پرسی جدی خواهد بود در مورد اینکه آیا ایرانیان مزایای توافق هسته‌ای را طی سال گذشته حس کرده‌اند یا نه.

 

انتخابات 19 می (29 اردیبهشت) شاهد رویارویی حسن روحانی، رئیس‌جمهور مستقر ایران با نامزدهای محافظه‌کار و اصلاح‌طلب خواهد بود که در میان آن‌ها یک روحانی تندرو با حمایت تشکیلات مذهبی کشور دیده می‌شود.

 

در هر دور از انتخابات شورای نگهبان نامزدهای نهایی انتخابات ریاست جمهوری ایران را معرفی می‌کند. امسال رقبای روحانی شامل محمدباقر قالیباف شهردار تندروی ایران، مصطفی میرسلیم وزیر فرهنگ سابق محافظه‌کار، اسحاق جهانگیری، معاون رئیس‌جمهوری و چهره‌ای میانه‌رو، و مصطفی هاشمی طبا، معاون سابق رئیس‌جمهور و چهره‌ای اصلاح‌طلب می‌شود.

 

در این فهرست که با رد صلاحیت یک هزار و 600 ثبت‌نام کننده تهیه شد، نام ابراهیم رئیسی نیز به چشم می‌خورد، مردی که به نظر رقیب اصلی روحانی خواهد بود. شورای نگهبان در هنگام اعلام اسامی، محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور سابق و پوپولیست ایران را رد صلاحیت کرد.

 

در ایران مقام معظم رهبری بر ارتش و سیاست خارجی کشور نظارت دارد اما هرکسی که پیروز انتخابات شود، در نهایت تعیین‌کننده لحن تهران در تعامل با جهان و دولت تقابل جوی ترامپ خواهد بود.

 

به نظر می‌رسید این رقابت‌ها برای روحانی که توانست مذاکرات با قدرت‌های جهان را به سمت لغو تحریم‌ها علیه ایران ببرد، چندان دشوار نباشد. اکثر روسا جمهور ایران در دور دوم انتخاباتی خود هم پیروز بوده‌اند.

 

اما رئیس‌جمهور میانه‌روی ایران در پی کسب دستاورد هسته‌ای با انتقادات بسیاری روبرو بوده و بسیاری از ایرانیان می‌گویند که استانداردهای زندگی‌شان آن‌طور که انتظار داشتند، ارتقا نیافته است.

 

رقبای روحانی وی را از نظر رکود اقتصادی و استراتژی او در گسترش روابط با غرب به امید جذب سرمایه‌گذاری بیشتر مورد حمله قرار داده‌اند. بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول ، تولید ناخالص داخلی واقعی ایران طی سال گذشته 7.4 درصد رشد داشته اما بخش عمده آن ناشی از صادرات نفتی بوده است. نرخ بیکاری بیش از 12 درصد است.

 

کلیف کوپچان، رئیس گروه اوراسیا می‌گوید: «روحانی در حال ضربه خوردن از موفقیت خود است. انتظارات پس از توافق هسته‌ای به‌شدت افزایش یافت. اما اگر از میانگین شهروندان سؤال رونالد ریگان پرسید شود –آیا زندگی‌تان نسبت به دیروز بهتر شده؟_ جوابی که می‌شنوید منفی است. این آسیب‌پذیری بالقوه او خواهد بود.»

 

در چنین شرایطی اگر میانه‌روها و اصلاح‌طلبان برای نشان دادن نارضایتی خود از روحانی در خانه بمانند و رای ندهند، رئیسی پتانسیل پیروزی در انتخابات را دارد.

 

انتخاب رئیسی اما می‌تواند خطر مقابله میان تهران و واشنگتن را افزایش دهد. او روز چهارشنبه در صحبت‌های تلویزیونی خود گفت که آمریکا تنها درصورتی‌که از ایران «بترسد» تحریم‌ها را تجدید نخواهد کرد.

 

وی گفت: «امروز آمریکایی‌ها از کلمه «ایران» می‌ترسند، راه‌حل عقب‌نشینی نیست. ما باید آن‌ها را وادار به عقب‌نشینی کنیم.»

 

دولت ترامپ تاکنون نشان داده که مایل به بازبینی توافق هسته‌ای و اعمال تحریم‌های شدیدتر برای محدود کردن ایران در صورت تداوم آزمایش موشک‌های بالستیک و افزایش نفوذ منطقه‌ای است. انتخاب دوباره روحانی می‌تواند حمایت بین‌المللی از چنین استراتژی را تضعیف کند.

 

سوزان مالونی، تحلیل‌گر خاورمیانه موسسه بروکینگز گفت: «اگر ایران رئیس‌جمهوری داشته باشد که اعتماد میان شرکای اصلی اروپایی و آسیایی را حفظ کند، این کار ضرورتاً دستور کار دولت ترامپ برای اقدامات سخت‌گیرانه‌تر را دشوار می‌کند.»

 

وی در ادامه افزود: «اما اگر شخصی مانند رئیسی انتخاب شود، شکل متفاوتی از تعامل با ایران صورت خواهد گرفت.»

 

* رئیسی و قالیباف به نفع دیگری کنار نخواهند رفت

 

«اندیشکده شورای آتلانتیک» نیز درگزارشی از'محمدباقر قالیباف' و 'ابراهیم رئیسی' به عنوان چالشگران اصلی 'حسن روحانی' در انتخابات نام برد و گفت: این دو مصمم به ادامه رقابت هستند و به نفع دیگری کنار نخواهند رفت.

 

در این گزارش آمده است: گرچه همزمان با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری ایران، 'حسن روحانی' همچنان به عنوان گزینه پیروز این انتخابات محسوب می شود اما باید گفت، او با پنج رقیب مواجه است که دو تای آنها، یعنی 'محمد باقر قالیباف'، شهردار تهران و 'ابراهیم رئیسی'، تولیت استان قدس رضوی، محافظه کارانی (اصولگرایانی) هستند که بالقوه چالشی برای او به شمار می روند.

 

دراین مقاله آمده است: قالیباف سومین بار است که برای رئیس جمهوری شدن تلاش می کند و شعار 'دولت مردم' را برای کارزار انتخاباتی اش انتخاب کرده است. وی در یک برنامه تلویزیونی که 27 آوریل پخش شد، با بیان این مطلب که انشاء الله مردم، دولت مردم را انتخاب خواهند کرد، این دولت از جانب مردم و برای مردم است، تا نقل قول کردن سخنان مشهور 'آبراهام لینکلن' پیش رفت.

 

درگزارش اندیشکده شورای آتلانتیک آمده است:وعده پرداخت ماهانه 250هزارتومان وجه نقد به جوانان بیکار 18 ساله و بالاتر، وعده ای است که غیرعملی به نظر می رسد. سابقه گرانبهای مدیریتی قالیباف تحت الشعاع اتهاماتی مانند فساد گسترده و سوء مدیریت حادثه پلاسکو قرا گرفته است. روحانی در مناظره زنده تلویزیونی انتخابات 2013، قالیباف را به عملکرد گاز انبری در برخورد با دانشجویان متهم کرد.

 

این اندیشکده اضافه کرد: افزون بر این، با توجه به برگزاری همزمان انتخابات شوراها، قالیباف با چالشی دیگر نیز مواجه است. اگر محافظه کاران (اصولگرایان)، اکثریت را در شورای شهر از دست بدهند، قالیباف ممکن است سمت شهردار بودن را از دست بدهد. می توان گفت که تصمیم او برای اداره هر دو سمت در حکم قمار بزرگ سیاسی است، مبارزه برای یکی یا هیچکدام.

 

اندیشکده شورای آتلانتیک تصریح کرد: قالیباف که از سال 2005 شهردار تهران است، از رئیسی شناخته شده تر است. قالیباف در مطرح کردن خود به عنوان نامزدی خوش بین و تکنوکرات موفق بوده است. قالیباف همچنین توافقنامه هسته ای تاریخی امضا شده در دولت روحانی را تایید و از آن به عنوان سند و تعهد ملی یاد کرده بود.

 

این اندیشکده اضافه کرد: در رابطه با رئیسی باید گفت، او ستاره ای در حال طلوع در اردوگاه محافظه کار (اصولگرا) است و می توان گفت که کارزار ریاست جمهوری رئیسی، طرحی برای سنجش محبوبیت اوست. یک کارزار انتخاباتی موفقیت آمیز می تواند شانس او را در آینده تقویت کند. رئیسی به عنوان یک نامزد مستقل در انتخابات شرکت کرده است و از انتقاد مستقیم از روحانی پرهیز می کند. البته، سایت او عکس هایی از جلسه اش با 'سعید جلیلی' منتشر کرده است.

 

اندیشکده شورای آتلانتیک نوشت: گرچه جزییات نشست رئیسی با جلیلی هنوز معلوم نشده است اما، می تواند حامل پیام حمایت جناح محافظه کار (اصولگرا) از رئیسی باشد. ائتلاف این دو در آینده نیز بعید نیست. در واقع، برخی رسانه های ایران می گویند، اگر رئیسی، رئیس جمهوری شود احتمالا جلیلی را به عنوان معاون خود انتخاب خواهد کرد.

 

این اندیشکده در ادامه این مقاله نوشته است: رئیسی نیز مانند قالیباف، موضعی عامه پسند اتخاذ کرده است و از سه برابر کردن یارانه مردم در صورت انتخاب شدن گفت. رئیسی سابقه چندانی در زمینه کار دولتی ندارد.

 

در ادامه این مقاله به دیدار رئیسی با رئیس جمهوری تاتارستان و نماینده ویژه 'ولادیمیر پوتین' اشاره و نوشته شده است: این دیدار باعث نگرانی هایی شده است.

 

اندیشکده شورای آتلانتیک ادامه داد: به نظر می رسد قالیباف در جایگاه بهتری برای چالش با روحانی قرار دارد. در مقطع فعلی بعید است این دو چالشگر اصلی روحانی، کنار بکشند و از دیگری حمایت کنند، هر دو آینده سیاسی خود را مهم می دانند و برای رقابت با یکدیگر مصمم هستند.