ساعت 11 و نیم سیزدهم اردیبهشت ماه جاری در 25کیلومتری آزادشهر گلستان حادثه‌ای تلخ در معدن زغال‌سنگ زمستان یورت رخ داد. دراین حادثه به دلیل بالا بودن میزان گاز متان و نبود تجهیزات ایمنی کافی و یک جرقه معدن منفجر می‌شود و ده‌ها نفر از معدنچیان در عمق 1300متری زمین محبوس می‌شوند ضمن اینکه تعدادی دیگر نیز در اثر این انفجار مصدوم می‌شوند. هرچند این حادثه که تاکنون چندین جانباخته به همراه داشته است به تنهایی تلخ است ولی زمانی که اعلام شد معدنچیان این معدن ماه‌هاست حقوق نگرفته‌اند و حتی به‌ صورت کامل هم بیمه نبوده‌اند، بر تلخی این حادثه افزوده شد. کارگرانی که در شرایطی بسیار سخت و دشوار نان خود را از هزاران متری زمین بیرون می‌آورند ماه‌هاست که حقوقی نگرفته‌اند و حتی اعتراض چند ماه پیش آنها هم با پاسخ منفی کارفرما مواجه شده است. از قضا بیمه کاملی هم برای کارگران این معدن برقرار نشده است.

به گزارش ایران، دراین شرایط که تمام مردم محلی، کارگران معدن، نهادهای امدادی و مسئولان دولتی به کمک محبوسان در دل زمین و مصدومان این حادثه دلخراش شتافته‌اند تا از تعداد جانباختگان کم کنند، برخی از رسانه‌ها از درد و رنج معدنچیان نیز به دنبال جمع‌آوری رأی برای انتخابات هستند و تلخی جانباختن تعدادی از هموطنانمان را دستاویز جمله‌ای تازه و غیراخلاقی به دولت کرده‌اند. یک بار دیگر رسانه‌های زنجیره‌ای مخالف اعتدال با قلب واقعیت و وارونه جلوه دادن آن تنها به فکر انتخابات 29 اردیبهشت هستند.

این رسانه‌ها با تیترهای درشت دولت را به‌عنوان عامل اصلی این حادثه معرفی کرده و دولت را به دلیل پرداخت نکردن حقوق به این قشر زحمتکش مورد انتقاد قرار می‌دهند. این درحالی است که دولت هیچ سهمی در مالکیت و اداره این معدن نداشته و مالکان آن بخش غیردولتی و خصوصی هستند که باید درخصوص کمبودها و ضعف‌هایی که به این حادثه منجر شده همچنین چرایی پرداخت نکردن حقوق کارگران و برقرار نکردن بیمه آنها پاسخگو باشند.

مالکان معدن یورت گلستان چه کسانی بودند؟

درحالی دلواپسان دولت را مقصر انفجار معدن و پرداخت نشدن حقوق کارگران می‌دانند که اطلاعات رسمی خلاف آن را ثابت می‌کند. به گونه‌ای که عملاً مدیریت این معدن توسط صندوق مهر اقتصاد ایرانیان، تکادو و احیا سپاهان انجام می‌شده است.

محمدرضا نعمت‌زاده وزیر صنعت،  معدن و تجارت با عیادت از کارگران آسیب دیده در روز پنجشنبه ۱۴اردیبهشت ۱۳۹۶ با بیان اینکه معدن زغال سنگ زمستان یورت آزادشهر متعلق به بخش خصوصی بوده است، بیان کرد: سهامداران این شرکت علاوه بر پنج هزار کارمند بازنشسته معدن، شرکت سرب و روی وابسته به بسیج و یک شرکت وابسته به ذوب آهن اصفهان هستند.

معاون معدنی وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز درخصوص وضعیت مالکیت این معدن اظهار کرد: ۲۳درصد سهام معدن زمستان یورت با واسطه متعلق به صندوق مهر اقتصاد ایرانیان و ۱۰درصد متعلق به شرکت‌های تکادو و احیا سپاهان است و بقیه سهام آن نیز میان سایر سهامداران که از بازنشستگان معادن زغال منطقه هستند تقسیم شده است.

جعفر سرقینی، معاون امور معادن و صنایع معدنی که به دستور وزیر صنعت راهی محل حادثه شده، افزود: با توجه به این تقسیم‌بندی سهام اعضای هیأت مدیره توسط سهامداران اصلی تعیین شده و ۳ نفر توسط صندوق مهر اقتصاد ایرانیان، یک نفر توسط شرکت تکادو و یک نفر توسط شرکت احیا سپاهان به‌عنوان اعضای هیأت مدیره تعیین شده‌اند وعملاً مدیریت این معدن توسط صندوق مهر اقتصاد ایرانیان، تکادو و احیا سپاهان انجام می‌شده است. به گفته وی این معدن در سال ٨٢ انتفاعی شده و تاریخ واگذاری این معدن روی پروانه، ٨٢.٤.١ را نشان می‌دهد.

کارگران معدن به‌عنوان آرایشگر بیمه شده بودند

طبق گفته کارگرانی که برای نجات همکاران خود به این معدن آمده بودند تا عمق 1700 متری هیچ دستگاه تهویه‌ای در این معدن نصب نشده بود و پس از حادثه دستگاه تهویه هوا اضافه شد. به گزارش خبرنگار اعزامی ایلنا به معدن زمستان یورت همچنین برخی از کارگران اعلام می‌کنند که در اسفندماه 94 تجمعی اعتراض‌آمیز را در جهت دریافت حقوق خود برگزار کردند اما در آخر جوابی جز تهدید و بازداشت، دریافت نکردند. این در حالی است که کارگران این معدن 8 ماه است که حقوقی دریافت نکرده‌اند و در رابطه با بیمه نیز می‌گویند سه ماه در سال بیمه می‌شویم آن هم نه بیمه مشاغل سخت بلکه بیمه آرایشگری شامل حال ما می‌شود. بیمه ما به‌عنوان بیمه آرایشگر ارسال می‌شود. در کجای قانون این ظلم به کارگران معدن وجود دارد؟

علیرضا ابراهیمی، یکی از نمایندگان مجلس از آزادشهر و رامیان از حوزه گلستان، روز پنجشنبه گفت: «برخی از کارگران معدن «زمستان یورت» که روز چهارشنبه دچار حادثه شد، از شش ماه تا یک سال حقوق عقب مانده دارند و از نظر بیمه درمانی هم از چتر حمایتی مطلوب برخوردار نبوده‌اند.»

معدن آزادشهر در دادگاه محکوم شده بود

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان علت حادثه را خطای انسانی دانست و افزود: بر اساس بررسی‌های انجام شده کارفرما مقصر است چرا که باید به کارگران آموزش لازم را می‌داد. از سوی دیگر شرایط ایمنی کارگاه هم باید به گونه‎ای فراهم می‎شد که خطای انسانی منجر به وقوع چنین فاجعه ای نشود. خسرو صادق نیت در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: این معدن چندین‎ بار توسط بازرسان بهداشت و محیط این معدن مورد بازرسی قرار گرفته، اخطار دریافت کرده و یک بار نیز به دادگاه معرفی و محکوم شده است.

دستور ویژه رئیس جمهوری درباره حادثه معدن آزادشهر

در حالی رسانه‌های دلواپس، دولت را به اهمال کاری در این حادثه متهم می‌کنند که از دقایق نخستین این حادثه با دستور فوری رئیس جمهوری و معاون اول رئیس جمهوری کار امداد و نجات همچنین رسیدگی به خانواده‌های مصدومان در دستور کار قرارگرفت. بر اساس دستور ویژه رئیس جمهوری 3کمیته فنی، انسانی و نوسازی فعالیت خود را برای رسیدگی به حادثه آغاز کردند.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: با توجه به شرایط پیش آمده طبیعی است بازماندگان حادثه شرایط ویژه‌ای داشته باشند که باید به صورت خاص نیازهای آنها تأمین شود .

علی ربیعی در گفت‌وگو با خبرنگاران ضمن عرض تسلیت دوباره به تمامی مردم ایران و بویژه بازماندگان این حادثه گفت: بر اساس دستور ویژه رئیس جمهوری 3 کمیته فنی، انسانی و نوسازی فعالیت خود را برای رسیدگی به حادثه آغاز کردند.وی در توضیح فعالیت کمیته فنی گفت: این کمیته وظیفه علت‌یابی حادثه و انتشار آن را در کوتاه‌ ترین زمان ممکن بر عهده دارد.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در توضیح فعالیت‌های کمیته انسانی گفت: این کمیته قرار است مسائل حقوقی و بیمه‌ای و عقب ماندگی‌های احتمالی را پیگیری کند. در مورد جانباختگان حادثه نیز با پیگیری‌های به عمل آمده مستمری‌های خانواده‌های بازمانده ظرف هفته پیش رو برقرار خواهد شد.

ربیعی  افزود: این اطمینان را می‌دهم که تا راه‌اندازی مجدد این معدن تمامی مطالبات مزدی270 کارگر آن بر زمین نماند. وی با بیان اینکه این کارگران حتی یک روز هم بدون حقوق نخواهند ماند، افزود: چه از طریق کارفرما و چه از طریق بیمه بیکاری این مهم را به سرانجام می‌رسانیم چنانچه در همین رابطه قرار است برای ساعت 8 صبح شنبه پیش رو در دفتر وزیر صنعت جلسه‌ای برگزار شود.

ربیعی همچنین در خصوص فعالیت کمیته نوسازی معادن استان گلستان گفت: این کمیته با محوریت وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده و البته وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در رابطه با نوسازی تجهیزات و شرایط ایمنی معادن موجود در این استان با آن همکاری خواهد کرد.